Blog

Öncelikle arı ürünlerinin kullanımında, bu ürünlere kişinin alerjisinin olup olmadığının bilinmesi sağlık açısından istenmeyen sonuçlarla karşılaşmamak için önemli bir yere sahiptir çünkü, bazı alerjik reaksiyonlar hafif olurken bazıları çok daha ağır olabilir. Arı ürünlerine alerjiniz varsa bu ürünleri tüketmeyin veya önceden doktorunuza danışarak tüketin. Ayrıca hiçbir ürün önerilen miktarların üzerinde kullanılmamalıdır!

Ballar, çok çiçekli ve tek çiçekli bal olmak üzere ikiye ayrılır.¹ Burada sadece sattığımız bal çeşitleri ve diğer arı ürünlerinden bahsedeceğiz.

ÇİÇEK BALI

İşçi arıların doğrudan çiçeklerden topladığı nektarlarla üretilen ve Türkiye’de en yaygın olan bal türüdür. İlk kaynakta(¹ şeklinde belirtilen) bahsedilenin aksine çiçek balını çok çiçekli ballar kategorisine dâhil etmek daha mantıklıdır. Çünkü “çiçek balı” diye genel bir isimle isimlendirilen bu bal sadece tek tür çiçekten elde edilen nektarla değil çok çeşitli çiçeklerden ve ağaçlardan arıların faydalanarak ürettiği bir bal çeşididir.² Tek bir çiçeğin baskın olmadığı yerlerde üretilen bal türüdür dersek de yanlış olmaz. Çok çiçekli olması şu anlama da gelir; normal bir bal tadına sahiptir ve farklı bir tadı yoktur.³ Tabi ki sahte bal ile doğal ve gerçek balın tatları arasındaki fark belirgin bir şekilde hissedilir. Burada diğer doğal bal çeşitleri ile karşılaştırıyoruz. Bizim ürettiğimiz ballar tamamen doğaldır. Sahte bal, yapay bal ve katkılı bal olmak üzere ikiye ayrılır. Yapay bal, üretim sırasında herhangi bir bal arısının mevcut olmadığı tamamen kimyasal yollarla, farklı şeker şuruplarıyla vb. üretilen bal çeşididir. Katkılı bal ise, üretim sırasında, arının çeşitli şeker şurupları ile beslenmesi vb. işlemlerle genel içerikleri değiştirilerek yapılan ballardır.⁴

Çiçek Balının Faydaları:

Kanser hastalıkları⁵, kalp hastalığı, idrar yolları enfeksiyonu ve sivilcelenme gibi cilt sorunlarıyla mücadelede etkili, bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı, kolesterol düşürücü etkiye sahip, kilo kontrolüne faydalıdır.⁶

ÇAM BALI

Türkiye’de üretilen en yaygın bal türlerinden biri de çam balıdır. Çam balı, arıların bazı çam ağacı türlerinin gövdesinde yaşayan bir aracı böceğin salgısını kullanarak ürettiği bir bal çeşididir. Dünya çapındaki çam balı üretiminin %90’ı Türkiye’de gerçekleşmektedir.⁷ Rengi çiçek balına göre daha koyudur, içinde daha az miktarlarda fruktoz ve glukoz olduğu için de tadı daha yumuşak ve daha az tatlıdır. ⁸

Çam Balının Faydaları:

Boğaz rahatsızlıklarına, yara ve sivilcelere⁹ karşı faydalıdır. Genel olarak balların faydaları bu bal türü için de geçerlidir, kanser hastalıklarına faydaları gibi. Anti-oksidan ve anti-bakteriyel özelliklere sahiptir. Şekerlenmeye karşı dirençli olduğu ve önleyici özelliği olduğu için tıpta ve gıda sektöründe kullanılmaktadır.¹⁰

KARA KOVAN BALI

Bu bal çeşidi, temel petek konulmadan tümüyle arılar tarafından örülen petekle yapılan bir baldır. Petekler doğal olduğu için petekler yumuşaktır ve peteklerin ağızda dağılması daha kolaydır. Böylelikle daha fazla polen tüketilmiş olur. Bu bal türü süzülmeden mumuyla tüketilebilir. Üretimi daha uzun sürer. Normal ballara göre daha yoğun yani daha az akıcıdır.

POLEN

Arı poleni, arılar tarafından çiçekten çiçeğe giderek toplanılan, kovanlara taşınan ve biriktirilen çiçek polenlerini ifade etmektedir.¹¹ Vitamin, mineral, karbonhidrat, lipit ve protein içerdiği maddeler arasındadır. ¹²

Polenin Yararları:

Uyarı: Polene alerjisi olanlar en başta yazılmış tavsiyeye uymalı!

-Enerji verici, canlandırıcıdır, aminoasit ve multivitamin içerir.

-İltihap karşıtıdır.

-Antioksidan içerir, cilt bakımı için faydalıdır ve yaşlanma karşıtıdır.

-Radyasyon etkilerini azaltır.¹³

-Bir ön araştırmaya göre basit ve karmaşık olmayan prostat hastalığında etkilidir.

-Kilo kaybında etkilidir.

-Kanseri önleyici etkiye sahiptir.

-Yanık ve yaraların tedavisinde faydalıdır.¹⁴

Polenin Kimyasal İçeriği:

Bileşenler	Değerler	Bileşenler	Değerler
Enerji	2,46 kcal/gr	Bakır	14 ppm
Protein	%23,7	Nikel	4,5 ppm
Karbonhidrat	%27	Tiamin	9,4 ppm
Yağ	%4,8	Niasin	157 ppm
Fosfor	%0,53	Riboflavin	18,6 ppm
Potasyum	%0,58	Pantotenat	28 ppm
Kalsiyum	%0,225	Pridoksin	9 ppm
Magnezyum	%0,148	Folik Asit	5,2 ppm
Sodyum	%0,044	Biotin	0,32 ppm
Demir	140 ppm	Karotenler	95 ppm
Manganez	100 ppm	Vit. E	14 ppm
Çinko	78 ppm	Vit. C	350 ppm

¹⁵

Bir Başka Kaynağa Göre:

Bileşenler	Oranlar	Bileşenler	Oranlar
Protein	7–40%	Yağ	1-18%
Karbonhidrat	24-60%	Flavanoid	0.2–2.5%
Vitamin	A, B1, B2, B6, C, D, E	Mineral	Kalsiyum, fosfor, magnezyum, potasyum, sodyum, demir, bakır, silisyum, selenyum, çinko

¹⁶

PROPOLİS

Propolis; reçinemsi, bu yüzden de arıların kovanın yapımında, tamirinde veya korunmasında kullandığı, çiçeklerin tomurcuklarından, kozalaklı ve bazı başka ağaçlardan topladığı maddeleri kendi salgıladıkları enzimlerle dönüştürerek oluşturduğu bir arı ürünüdür.

Propolisi arılar; kovanı yalnızca fiziken diğer hayvanlara karşı korunmada değil, hastalıklardan korumak için de kullanırlar (Doğan & Hayoğlu, 2012, p.41). Alkolde, suda veya zeytinyağında çözünebilir. Biz zeytinyağında çözmeyi tercih ediyoruz çünkü daha sağlıklı olduğunu düşünüyoruz.

Propolisin bileşenleri şu maddelerden oluşur: %50 reçine, %30 balmumu, %10 esansiyel yağlar, %5 polen ve %5 çeşitli organik bileşikler.¹⁷ Şimdiye kadar içerisinde 180 farklı bileşik tespit edilmiştir.¹⁸ İçerdiği maddelerden dolayı antiviral, antibakteriyel, antifungal, antioksidan vs. etkilere sahiptir. Bunun yanı sıra arıların faydalandıkları ağaçlara ve arıların bulunduğu ülkeye göre bazı farklı ek özelliklere de sahip olabilmektedir.¹⁹ Bu etkilerin kaynaklandığı maddelerin detayına girmeyeceğiz. Sadece yukarıda genel bileşenlerini vermekle yetindik. İsteyenler kaynakçadaki makaleleri inceleyerek bunları öğrenebilir.

Propolisin kullanımı antik Yunan, Roma, İran ve Mısır dönemine kadar uzanır. Ancak kapsamlı bilimsel araştırmalar, 19. yüzyılın başlarında başlamıştır.²⁰

Propolisin Faydaları:

-Bağışıklığı güçlendirir.
-Kan basıncını düşürür.
-Cilt problemlerine karşı faydalıdır.
-Kansere karşı koruyucu ve²¹
-Nöral fonksiyonu optimize edici etkiye sahiptir.²²

ARI SÜTÜ

Arı sütü; bal arıları tarafından salgılanan, arıların kraliçe arıları tüm hayatı boyunca ve larvaları da ilk 3 gün beslemekte kullandıkları jelimsi, sarımsı-beyaz renkte besleyici bir maddeye verilen addır.²³

Arı Sütünün Tarihçesi

Arı sütünün insanlar tarafından ilk kullanımı Antik Yunan dönemine dayanır. Arı sütünü Antik Yunanlar, “ambrosia” yani “ölümsüzlük yemeği “ olarak adlandırmışlardır. Özel etkileri bilinmese bile tüketilmiştir. Arılar üzerindeki etkisini ilk Aristo keşfetmiştir (Sürekli arı sütüyle beslenen arının kraliçe arı olması). Antik Mısır’da ise arı sütü, kozmetik ürünü olarak kullanılmıştır. Arı sütü bileşimini ilk tanımlayan 17. yüzyılda yaşamış olan Hollandalı doğabilimci ve entomolojist(böcek bilimci) Jan Swammerdam’dır. Arı sütünün işlevsel bir ürün olarak kullanımı, “Apiterapi”nin gelişimiyle birlikle 1960’lardan beri araştırılmaktadır.²⁴

Arı Sütünün Kimyasal İçeriği:

Bileşenler	Değerler	Bileşenler	Değerler
Su	%50-%60	Proteinler	%18
Karbonhidratlar	%15	Lipidler	%3-%6

Bunların yanı sıra bir takım vitaminleri, mineralleri ve bileşenleri de içerir.²⁵

Arı Sütünün Faydaları:

-Çeşitli besin maddeleri içerir (Karbonhidratlar, protein, yağ, su; B1, B2, B6, B8, C vitaminleri...).²⁶
-Yaraların iyileşmesine ve cilt onarımında faydalı olur (Fratini et al., 2016).
-Kemik erimesinden dolayı ortaya çıkan kemik kaybını azaltabilir.²⁷
-Japon bir araştırmaya göre, arı sütünün iltihap karşıtı etkileri diş eti hastalıklarının tedavisine yardımcı olabilir.²⁸
-Virüs ve bakterilere karşı bağışıklık sistemini güçlendirir.²⁹
-Kan basıncını düşürerek kalp ve dolaşım sistemini koruyabilir.³⁰
-Yaşlanma karşıtı etki sağlayabilir. Birkaç araştırmaya göre oral yolla arı sütü alan farelerde daha fazla yaşam süresi ve bilişsel verimlilik gözlenmiştir. (Bu konuda daha fazla insan deneyine ihtiyaç var.)³¹
-Kanser tedavisinin yan etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir (Daha fazla araştırma ve katılımcı gerekli).³²
-Tip-2 diyabetli hastalarda kan şekerini düşürebilir (Bu etkinin doğrulanması için daha fazla araştırma ve katılımcı gerekli).³³
-Premenstrual sendromun semptomlarını azaltır.³⁴

Arı Sütünün Yan Etkileri:

Uygun dozda alındığında çoğu insan için yan etkisi yoktur. Ancak astımlı veya alerjili insanlarda ciddi alerjik reaksiyona yol açabilir. Çocuklarda çoğu üründe olduğu gibi yetişkinlere göre daha az dozda kullanılmalıdır.

Arı Sütünün Diğer İlaçlarla Etkileşimi:

Kandaki pıhtılaşmayı önleyici bir ilaç (Coumadin, Jantoven..) kullanıyorsanız veya tansiyon ilacı kullanıyorsanız doktorunuza danışmadan arı sütü kullanmayın.³⁵